Səhər saatlarında məktəbin həyətinə daxil olan şagirdlərin səsi, dəhlizlərdə yaranan canlılıq, sinif otaqlarından eşidilən müəllim səsləri və dərsə tələsən uşaqların həyəcanı bir təhsil müəssisəsinin gündəlik həyatının adi mənzərəsi kimi görünə bilər. Lakin bu mənzərənin arxasında hər gün böyük bir zəhmət, ciddi məsuliyyət, təşkilatçılıq və insan talelərinə həssas münasibət dayanır.Məktəb yalnız dərs keçirilən bina deyil. Məktəb uşağın həyata hazırlandığı, ilk böyük arzularının formalaşdığı, özünü tanımağa başladığı, insanlarla ünsiyyət qurmağı və cəmiyyət içində öz yerini tapmağı öyrəndiyi mühüm məkandır.Mingəçevir şəhər İnteqrasiya təlimli internat tipli gimnaziyası da öz fəaliyyət istiqaməti ilə xüsusi əhəmiyyət daşıyan təhsil ocaqlarından biridir. Burada təhsilin qarşısında dayanan məqsədlər yalnız şagirdlərə akademik biliklərin verilməsi ilə məhdudlaşmır. Şagirdlərin sosiallaşması, fərdi xüsusiyyətlərinin nəzərə alınması, onların bacarıqlarının üzə çıxarılması və gələcəyə hazırlanması da təhsil prosesinin mühüm hissəsidir.Bu böyük və məsuliyyətli işin təşkilində gimnaziyanın direktoru Pərvanə Tahirovanın rəhbərliyi xüsusi yer tutur.
Məktəb qapısından başlayan böyük məsuliyyət
Direktor üçün məktəbin qapısından içəri daxil olmaq adi iş gününün başlanğıcı deyil. Həmin qapının arxasında müəllimlərin əməyi, şagirdlərin arzuları, valideynlərin gözləntiləri və bütövlükdə təhsil müəssisəsinin məsuliyyəti dayanır.Hər gün yeni bir məsələ, yeni bir problem, yeni bir qərar tələb edən vəziyyət yarana bilər. Bir müəllimin işlə bağlı müraciəti, bir şagirdin ehtiyacı, valideynlərlə bağlı məsələ, tədris prosesinin təşkili, kollektiv daxilində koordinasiya və məktəbin ümumi fəaliyyətinin davamlılığı rəhbərliyin diqqətini tələb edir.Belə bir mühitdə direktorun əsas vəzifələrindən biri hadisələrə yalnız inzibati baxımdan deyil, həm də insan amili baxımından yanaşmaqdır.Pərvanə Tahirovanın rəhbər kimi fəaliyyətinə də məhz bu baxımdan yanaşmaq mümkündür. Çünki məktəb rəhbərliyi bir tərəfdən ciddi idarəçilik tələb etdiyi halda, digər tərəfdən insanlarla işləmək bacarığı tələb edir.
Hər şagirdin öz dünyası var
Məktəb haqqında danışarkən ən böyük diqqət şagirdə yönəlməlidir.Çünki hər bir uşağın öz xarakteri, öz marağı, öz arzusu və öz potensialı var.Biri riyazi məsələlərin həllindən zövq alır, digəri kitab oxumağı sevir. Başqa bir şagird musiqidə, rəssamlıqda, idmanda və ya texnologiyada özünü daha rahat ifadə edə bilər. Bəzən isə bir uşağın bacarığının üzə çıxması üçün sadəcə ona inanmaq və onu ruhlandırmaq kifayətdir.İnteqrasiya təliminin fəlsəfəsində də fərqliliklərin nəzərə alınması, uşaqların təhsil prosesində iştirakına imkan yaradılması və onların sosial mühitə uyğunlaşmasının dəstəklənməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır.Bu isə məktəb rəhbərindən yalnız inzibati idarəçilik deyil, həm də yüksək diqqət və həssaslıq tələb edir.
İnteqrasiya – fərqliliklərin birliyə çevrildiyi mühit
Təhsildə inteqrasiya anlayışı insanları fərqlərinə görə ayırmaq deyil, əksinə, onların fərqliliklərini nəzərə alaraq vahid təhsil mühitində inkişaf etmələrinə şərait yaratmaq ideyasına əsaslanır.Bu yanaşma məktəb həyatının bütün iştirakçıları üçün əhəmiyyətlidir.Şagird bilməlidir ki, onun fikri dinlənilir.Müəllim bilməlidir ki, onun əməyinə hörmət edilir.Valideyn bilməlidir ki, övladının təhsili və inkişafı diqqət mərkəzindədir.Rəhbərlik isə bütün bu tərəflər arasında əlaqələndirici rol oynayır.Mingəçevir şəhər İnteqrasiya təlimli internat tipli gimnaziyada bu istiqamətdə rəhbərliyin üzərinə düşən vəzifələr daha geniş məna daşıyır. Pərvanə Tahirovanın fəaliyyətində də təhsil mühitinin təşkilində insan amilinin ön plana çəkilməsi mühüm məqam kimi qeyd edilə bilər.
Direktorun görünməyən zəhməti
Məktəbdə direktorun işi bəzən yalnız görünən tədbirlər, iclaslar və rəsmi fəaliyyətlərlə əlaqələndirilir. Əslində isə rəhbərin gördüyü işlərin böyük hissəsi gündəlik və səssiz şəkildə həyata keçirilir.Məktəbin ümumi fəaliyyətinin planlaşdırılması, kollektivin işinin əlaqələndirilməsi, təlim-tərbiyə prosesinin təşkili, mövcud məsələlərin həlli, müəllimlərin fəaliyyətinin dəstəklənməsi və şagirdlərlə bağlı məsələlərin diqqətdə saxlanılması fasiləsiz prosesdir.Xüsusilə internat tipli təhsil müəssisəsində bu məsuliyyət daha da genişlənir.Çünki burada şagirdlərin yalnız dərs zamanı deyil, ümumilikdə təhsil və sosial mühitdə rahatlığı, təhlükəsizliyi və inkişafı diqqət tələb edir.Buna görə də belə bir müəssisənin rəhbəri həm təşkilatçı, həm idarəçi, həm də kollektivin işini istiqamətləndirən şəxs kimi çıxış edir.
Müəllim – məktəbin ürəyidir
Təhsilin əsas dayağı müəllimdir.Texnologiya inkişaf edə, dərsliklər dəyişə, yeni metodlar tətbiq oluna bilər. Lakin şagirdin qarşısında dayanaraq ona bilik verən, onu dinləyən və istiqamətləndirən müəllimin rolu əvəzsiz olaraq qalır.Ona görə də məktəbdə sağlam pedaqoji mühitin yaradılması rəhbərliyin ən mühüm vəzifələrindən biridir.Pərvanə Tahirovanın rəhbərlik etdiyi kollektivdə müəllim əməyinə hörmət və əməkdaşlıq prinsiplərinin qorunması məktəbin ümumi fəaliyyətinin mühüm istiqamətlərindən biri kimi dəyərləndirilə bilər.Müəllimlə rəhbərlik arasında qarşılıqlı etimad olduqda pedaqoji kollektiv daha böyük təşəbbüslə işləyə bilir.Məktəbin uğuru da məhz belə bir kollektiv ruhundan doğur.
Rəhbərlik – əmr verməkdən daha böyük anlayışdır
Əsl rəhbərlik yalnız vəzifə səlahiyyətlərindən istifadə etmək deyil.Rəhbər insanları dinləməyi, fərqli fikirləri nəzərə almağı, problemləri düzgün qiymətləndirməyi və ümumi məqsəd ətrafında kollektiv yaratmağı bacarmalıdır.Məktəb rəhbərinin fəaliyyəti xüsusilə mürəkkəbdir. Çünki burada fərqli xarakterlərə, fərqli düşüncələrə və fərqli iş təcrübəsinə malik insanlar bir kollektiv daxilində çalışırlar.Bu müxtəlifliyin vahid məqsədə yönəldilməsi rəhbərdən xüsusi təşkilatçılıq tələb edir.Pərvanə Tahirovanın direktor kimi fəaliyyətinin əsas məqamlarından biri də bu baxımdan kollektivin fəaliyyətinin təhsilin ümumi məqsədlərinə istiqamətləndirilməsidir.
Şagirdin uğuru – məktəbin uğurudur
Məktəbin uğurunu yalnız statistik göstəricilər və nəticələrlə ölçmək kifayət deyil.Bəzən məktəbin ən böyük uğuru özünə inanmayan bir uşağın öz bacarığını kəşf etməsidir.Bəzən bu uğur bir şagirdin ilk dəfə səhnəyə çıxması, yarışda iştirak etməsi, kitab oxumağa maraq göstərməsi və ya öz fikrini sərbəst ifadə etməyə başlamasıdır.Təhsilin əsas məqsədi də məhz insanın potensialını üzə çıxarmaqdır.Bu baxımdan şagirdlərin fərdi inkişafına diqqət göstərilməsi hər bir təhsil müəssisəsi üçün mühüm məsələdir.
Valideyn və məktəb – eyni məqsədə gedən iki yol
Uşağın inkişafında məktəblə yanaşı ailənin də rolu böyükdür.Məktəb və valideyn arasında sağlam əməkdaşlıq olduqda şagirdin təhsil və tərbiyə prosesində daha düzgün istiqamət formalaşdırmaq mümkündür. Valideyn məktəbin fəaliyyətinə maraq göstərməli, müəllimlərlə əməkdaşlıq etməli, övladının təhsilinə diqqət yetirməlidir.Məktəb isə valideynə övladının inkişafı ilə bağlı düzgün məlumat verməli, əməkdaşlıq üçün açıq mühit yaratmalıdır.Bu münasibətlərin düzgün qurulması məktəb rəhbərliyinin təşkilati fəaliyyətində də mühüm yer tutur.
İnternat mühiti – əlavə diqqət tələb edən məsuliyyət
İnternat tipli məktəbdə təhsil alan uşaqlar üçün məktəb onların həyatında daha geniş yer tutur.
Burada təhsil prosesi ilə yanaşı, gündəlik münasibətlər, ünsiyyət, asudə vaxt, sosiallaşma və digər məsələlər də diqqət tələb edir.
Bu baxımdan belə məktəbin rəhbəri daha geniş məsuliyyət daşıyır.Rəhbərliyin məqsədi şagird üçün həm təhsil, həm də sağlam sosial mühitin formalaşmasına şərait yaratmaqdır.Pərvanə Tahirovanın direktor kimi fəaliyyətinin əhəmiyyəti də məhz belə çoxşaxəli iş prosesinin idarə olunması kontekstində özünü göstərir.Məktəbin divarlarından kənara çıxan təhsilƏsl təhsil yalnız dərs kitabında yazılanlarla məhdudlaşmır.Şagird məktəbdə həyatın özünü öyrənir.O, insanlara hörmət etməyi, əməkdaşlıq qurmağı, məsuliyyət daşımağı, öz fikrini müdafiə etməyi və başqalarının fikrinə hörmətlə yanaşmağı öyrənir.Bu səbəbdən məktəbdə keçirilən hər bir tədbirin, yaradıcı fəaliyyətin, sosial layihənin və maarifləndirici görüşün öz əhəmiyyəti var.Belə fəaliyyətlər şagirdlərin dünyagörüşünün formalaşmasına və onların sosial bacarıqlarının inkişafına kömək edir.
Mingəçevirin təhsil həyatında xüsusi ünvan
Mingəçevir Azərbaycanın mühüm şəhərlərindən biridir. Şəhərin inkişafında təhsil müəssisələrinin də özünəməxsus rolu var.Məktəblər yalnız təhsil vermir, həm də şəhərin gələcək insan kapitalını formalaşdırır.İnteqrasiya təlimli internat tipli gimnaziyanın fəaliyyəti isə öz spesifikliyi ilə seçilir. Burada həyata keçirilən təhsil prosesi fərqli yanaşmalar və xüsusi diqqət tələb edir.Bu məktəbin inkişafı yalnız bir təhsil müəssisəsinin inkişafı deyil. Burada yetişən hər bir şagird gələcəkdə cəmiyyətin müxtəlif sahələrinə öz töhfəsini verə bilər.
Pərvanə Tahirova – məsuliyyətli rəhbərlik yolu
Pərvanə Tahirovanın rəhbər obrazını formalaşdıran əsas məqamlar arasında məsuliyyət, təşkilatçılıq, kollektivlə əməkdaşlıq və şagird amilinə diqqət xüsusi yer tutur.Direktor üçün ən mühüm məsələ məktəbin gündəlik fəaliyyətinin sabit və ardıcıl şəkildə təşkil olunması ilə yanaşı, gələcəyə baxışın qorunmasıdır.Çünki təhsil rəhbəri yalnız bu günün problemlərini həll etməklə kifayətlənməməli, sabahın ehtiyaclarını da nəzərə almalıdır.Yeni tədris metodları, rəqəmsal imkanlar, müasir pedaqoji yanaşmalar və şagirdlərin dəyişən maraqları məktəb rəhbərliyindən daim yenilənmə tələb edir.
Təhsildə yenilənmə qaçılmazdır
Müasir dövrdə uşaqlar əvvəlki nəsillərdən fərqli informasiya mühitində böyüyürlər.Onlar texnologiya ilə daha erkən yaşda tanış olur, müxtəlif informasiya mənbələrindən istifadə edir və dünyada baş verən prosesləri daha sürətli izləyirlər.Bu reallıq məktəbin də dəyişməsini tələb edir.Müəllim yalnız məlumat ötürən şəxs deyil, şagirdə düzgün məlumatı seçməyi və ondan səmərəli istifadə etməyi öyrədən rəhbər olmalıdır. Direktor isə bu prosesin məktəb səviyyəsində düzgün təşkilinə şərait yaratmalıdır.
Məktəbin gələcəyi bu gündən başlayır
Hər bir təhsil müəssisəsinin gələcəyi bu gün atılan addımlardan asılıdır.Bu gün yaradılan sağlam təhsil mühiti sabahın uğurlu məzunlarını yetişdirir.Bu gün müəllimə verilən dəstək sabah daha keyfiyyətli tədrisə çevrilir.Bu gün şagirdə göstərilən diqqət sabah onun özünəinamında özünü göstərir.Bu gün məktəbdə formalaşdırılan dəyərlər isə gələcəkdə cəmiyyətə daşınır.Bu baxımdan Pərvanə Tahirovanın rəhbərlik etdiyi gimnaziyanın qarşısında mühüm vəzifələr dayanır.
Bir kollektivin gücü
Məktəb yalnız direktorun və müəllimlərin deyil, bütün kollektivin birgə əməyinin nəticəsidir. Tərbiyəçilər, inzibati işçilər, texniki heyət və digər əməkdaşlar da məktəbin gündəlik fəaliyyətinin ayrılmaz hissəsidir.Hər kəs öz işini məsuliyyətlə yerinə yetirdikdə məktəbdə vahid mexanizm formalaşır.Rəhbərin vəzifəsi isə bu mexanizmin düzgün və koordinasiyalı işləməsinə şərait yaratmaqdır.
Gələcəyə aparan yol
Məktəbin qarşısında duran əsas məqsəd hər zaman gələcəyə yönəlir.Bu gün məktəb partasında əyləşən şagird sabah ölkənin müxtəlif sahələrində fəaliyyət göstərəcək.O, müəllim, həkim, mühəndis, hüquqşünas, alim, sahibkar, dövlət qulluqçusu və ya başqa bir peşənin nümayəndəsi ola bilər.Amma hansı peşəni seçməsindən asılı olmayaraq, onun təməlində məktəbdə qazandığı bilik və dəyərlər dayanacaq.Bu səbəbdən məktəb rəhbərinin fəaliyyəti gələcəyin formalaşmasına xidmət edən uzunmüddətli bir prosesdir.
Son söz: hər uğurun arxasında böyük zəhmət dayanır
Bir məktəbin hekayəsi heç vaxt bir tədris ili ilə bitmir.Bu hekayə hər səhər yenidən başlayır. Məktəbə gələn şagirdlə, sinfə daxil olan müəllimlə, direktorun qəbul etdiyi qərarla, keçirilən dərslə, təşkil olunan tədbirlə və atılan hər bir kiçik addımla bu hekayə davam edir.Mingəçevir şəhər İnteqrasiya təlimli internat tipli gimnaziyasının direktoru Pərvanə Tahirovanın rəhbərlik fəaliyyəti də bu böyük təhsil hekayəsinin mühüm hissəsidir.Bu fəaliyyətin əsas mahiyyətində isə məktəbin qarşısında dayanan mühüm missiya dayanır: şagirdlərə keyfiyyətli təhsil vermək, onların fərdi imkanlarını dəstəkləmək, sosiallaşmasına şərait yaratmaq və onları həyata hazırlamaq.Çünki məktəbin ən böyük sərvəti binası, avadanlığı və maddi imkanları deyil.
Məktəbin ən böyük sərvəti şagirdidir.
Müəllimin ən böyük uğuru onun yetişdirdiyi insandır.
Direktorun ən böyük nəticəsi isə rəhbərlik etdiyi məktəbin gələcək nəsillərin həyatına verdiyi töhfədir.
Bu mənada hər bir təhsil müəssisəsinin fəaliyyəti gələcəyə yazılan bir tarixdir.
Mingəçevir şəhər İnteqrasiya təlimli internat tipli gimnaziyanın da bu tarixdə özünəməxsus yeri var. Pərvanə Tahirovanın rəhbərliyi, pedaqoji kollektivin əməyi və şagirdlərin arzuları bir araya gəldikcə bu məktəbin hekayəsi yeni səhifələrlə davam edir.Və həmin hekayənin ən gözəl cümləsi bəlkə də budur: Bu gün təhsil alan uşaq sabah cəmiyyətin gələcəyini quracaq.Məktəbin işi isə həmin gələcəyi bilik, zəhmət, mərhəmət, məsuliyyət və insan sevgisi üzərində qurmağa kömək etməkdir.
